فرهنگ لغت یا لغتنامه (دیکشنری، لغت معنی) تك تاز یا تکتاز (Pishgamsoft Taktaz Dictionary)

درست است که امروز بخاطر ضدیت با جانب مقابل نمی توان حبا و قبای مذهب را به تن کرده و مخالفین را به غیراسلامی بودن متهم نمود ، زیرا که تشت چنین برچسپ زدن ها ، از بام افتاده و دیگر چسپش ندارند. درین لسان لغات عربی کمتر نفوذ کرده و شمار زیادی لغات اقتباس شده بخاطر دو لسانه بودن افغان ها از دری به پشتو انتقال یافته است. بیشتر از پیش تحت تأثیر زبان عربی واقع شدو لغات و کلمات تازی سیل آسا داخل زبان دری گردید. فقره ها و جمله ها و امثال حکم و اشعار تازی فزونتر گردید و برخی از مختصات صرفی عربی نیزدر زبان دری وارد شد ، لغات مغلی و ترکی هم بیشتر در این زبان راه یافت”.(17) تا آنکه همراه با جنبش های تجدد خواهی بخصوص جنبش مشروطیت ، فصلی از رونق ادب دری مجدداً گشوده شد ، در عصر تجدد خواهی نیز” به اثر (بازشدن روابط) و تماس با کشور های غربی ، کلمه ها و مصطلحات بیشتر انگلیسی و فرانسوی وارد این زبان شده و در همین عصر که دوره ای ترجمه از زبانهای اروپائی است – مانند غلبۀ زبان تازی ( از قرن ششم هجری تا همین اواخر) – بدبختانه از نظر برخی قواعد دستوری و طرزجمله بندی هم اندکی به زیر تأثیر زبان های بیگانه کشانیده شده است.”(18) گروهی از دانشمندان با دستور های زبانی غربی آشنا شده ، این دستور ها و دستور هایی را که غربیان برای دری زبانان نوشته بودند ، منبع تقلید خود قرار دادند. به این ترتیب دستور نویسی زبان دری مستقیماً به شیوۀ دستور نویسی غربی آغاز شد.(19) به هر حال جنبش مشروطیت شرایط را به خواست منورین افغان مساعد ساخت و سراج الاخبار به قلم بدستان فرصت تبارز فکر و اندیشه را داد .در این فرصت پس از گذشت چند قرن ، نویسندگانی به پیروی از ناصر خسرو بلخی قد بر افراشتند .اینها نمی خواستند که لفظ پُرقیمت دری (دُر دری) را در پای خوکان بریزند.”(F) ولی متأسفانه این بهار ادبی هم دیرپا نبود.

کافی است نگاهی به لیست دیکشنری های انگلیسی ذیل بیاندازید تا کتاب مورد نیاز خود را پیدا نموده و اقدام به خرید اینترنتی آن نمایید. بالنتیجه زبان دری نه تنها در حاشیه قرار گرفت بلکه شماری از اصطلاحات انگلیسی نیز در آن داخل شد . آیا پاکسازی لسان دری از عربی موجب نخواهد شد که نسل های بعدی مواریث گذشتۀ ادبی شانرا درک نتوانند ؟ جای قلم را تفنگ گرفت و گلهای ادب در مقابل ” منطق زور ” توان شگوفائی شانرا از دست دادند. چنانچه وقتی به این دستور ها نظر بیآندازیم گمان میکنیم که مؤلفلن ، کتب صرف و نحو زبان عربی را اساس کار خود قرار داده ، اصول و کلیات را از آنها ترجمه نموده و مثال ها را تا حد ممکن از زبان دری آورده باشند.

اقتباس وزن و قافیه از شعر عربی کمک کرد که اشعار دری نیز مانند زبان عربی موزون و مقفی باشد.”(12) یعنی ادب زبان عربی اثراتی را در شیوۀ نگارش زبان دری از خود بجا گذاشت . این اثر گذاری از نظر مرحوم محمد رحیم الهام سبب شد که ادبای ما” در تحقیق و نگارش دستور های زبان دری قهراً تحت تأثیر روش دستور زبان عربی واقع شدند . زیرا منشاء نژادی این شاهان و منشی های آنها ماوراءالنهر بود.(21) کارترویج زبان دری در هند برای هشت صد سال یعنی از شروع سوقیات عسکری سلطان محمود(حمله بر پنجاب در سال 1007م) تا اشغال سراسر هند از جانب انگلیس ها(1814م) درعرصه های مختلف زندگی رونق داشت .

شگوفائی ادب دری تا تسلط کامل انگلیس ها بر هند(1814م) ادامه داشت تا بالاخره پس از آنکه انگلیس ها بر تمامی ایالات آن سرزمین مسلط گردیدند . زبان دری بعد از طی دورۀ نضج و قوام ادبی خویش در چهار قرن اول هجری در افغانستان به طرف غرب انتشار یافته و زبان پهلوی را به نقاط غربی عقب زد و جای آنرا اشغال کرد و به اصطلاح ملک الشعراء بهار بعد از تسلط سلجوقی بر عراقین(D) این معنی قوت یافت. نویسندگان عصیانگر و آزادمنش مانند بیست ماه تسلط خود کامۀ حفیظ الله امین در معرض خطر جانی قرار داشتند.

این سخنان کهزاد فی الواقع درسی بود به خام اندیشانی که حقایق تاریخی را بزعم خود تحریف مینمایند مصداق سخنان او ، نتایج تحقیفات باستان شناسان مجرب بین المللی است. همانگونه که سایر زبان ها و اصطلاحات گفتاری داخل افغانستان در زبان پشتو نفوذ کرده اند ، زبان پشتو نیز متقابلاً بر آنها اثر گذاشته است . واقعیت اینست که نفوذ زبان عربی نتوانست به زبان دری آسیب برساند ، اما زبان پهلوی را از بین برد زیرا زبان پهلوی نتوانست در سدۀ اول نفوذ اسلام ، به مقابل ادبیات پختۀ عربی مقاومت کند .

اما دست یازیدن به وسیلۀ زبان و حربه ساختن آن در جهت نیل به اهداف سیاسی هم مشروعیت نداشته و نتایجی غیر از خرابکاری بکونۀ گذشته چیزی دیگری نخواهد داشت . اما نوشتن لغت نامهها تاریخچه کهنی دارد و از زمانهای بسیار دور نیاز به چنین کتابی بین نویسندگان، ادیبان و فیلسوفان احساس میشده است. پیدایش آثار نوشتاری بزبان افغانی (پشتو) بطور مستند از آغاز سدهء ۱۷ شروع شد. درحال کنونی قدیمیترین دستنویس بزبان افغانی (پشتو) نبشتهء «مخزن الاسلام» است که توسط ز. لغات بیگانه از زبان های دیگر و یا مصطلحاتی از زبان های رایج محلی این کشور ها ، همرا با لهجه های محلی گوناگون وارد زبان دری شده است .

سایت فرهنگ لغات و اصطلاحات انگلیسی استرالیایی است. هنگامی که با کلماتی که معنی آن را نمیدانید، مواجه میشوید (به عنوان مثال اگر با یک لغت انگلیسی جدید در یک رستوران یا روی تابلویی مواجه شدید) میتوانید آن را در لیست خود یادداشت کنید و سر فرصت معنی آن را از دیکشنری پیدا کرده و لغت و معنی آن را یاد بگیرید. شما علاوه بر نصب دیکشنری آکسفورد روی کامپیوتر می توانید آن را روی دستگاه اندرویدی و آیفون خود نصب کنید.

حتی نسخه موجود در لغت نامه تحلیل گران به مراتب کامل تر و قوی تر از نسخه اندرویدی خود لانگمن است! در زیر برنامه هایی را مشاهده میکنید که با دانلود انها روی گوشی اندرویدی خود میتوانید متن مورد نظر خود را وارد و ترجمه ای کامل، دقیق و روان تحویل بگیرید. آنها جراید شان را در خدمت تعصبات قرار داده و میکوشند تا خوانندگان، مانند خود شان دچار تنگ نظری شوند در برخی نشریه های برون مرزی ادعا میشود که چرا این یا آن اسم مروج در ایران جانشین فلان کلمۀ پشتو نمی شود ؟ زهی داده ستور و بستده خر ترا خود چون منی کی بود در خر(خور).

آنها مکلف بودند که در خدمت گروه های معین قرار داشته و جنگ قلمی را با رقبا دنبال نمایند . درین وقت سلسله ای از ترجمه های کتب به بازار عرضه میشدند که به وسیلۀ مترجمین ایرانی در اتحاد شوری سابق چاپ شده بودند. بنابرآن همزبان با ترویج اسلام از مکالمه و نوشته خارج شد. خرید: (قیمت برای مصرف کننده: 18500 تومان در داخل ایران و 55 دلار آمریکا برای خارج از ایران) نکته: دیکشنری تک تاز بصورت یک پکیج دارای هلوگرام نقره ای و پلمپ شرکت مهندسی پیشگامان تک پرداز اندیش (پیشگام سافت) و بر روی یک عدد DVD ارائه می گردد.

از امکانات دیگر این لغت نامه، ذکر مثالهای رایج زبان انگلیسی برای کلیه عبارت ها می باشد. آنها در فضای مجازی غیرعلمی ظاهر شدند و برای مقاصد تجاری مورد سوءاستفاده قرار گرفتند ، که این نه تنها غیرقانونی بود ، بلکه به این دلیل بود که آنها محتوای فرهنگ لغت را نمی دانند ، بنابراین آنها آن را به صورت کامل ارائه دادند. زبان دری در فارس “در ابتدای امر برای شعر و امور اداری مورد توجه امرا و شعراء و دیوانیان قرار گرفت”.(3) و سپس در میان مردم مُروَج شد. اکثرحماسه های مردم افغانستان بگونه ای نهایت دلپذیر در این زبان انعکاس یافته و به سروده های جاویدانی مبدل شده اند .

دیدگاهتان را بنویسید